طراحی دفتر کار ۲۰۰ متری
مهر 27, 1405
تصور کنید شرکتی فضایی به مساحت ۲۰۰ مترمربع اجاره کرده است. در نگاه اول، این متراژ برای استقرار کارکنان، اتاق مدیریت، جلسات و امکانات رفاهی کافی به نظر می‌رسد. اما پس از قرار گرفتن میزها، کمدها، اتاق‌ها و پارتیشن‌ها، ممکن است بعضی قسمت‌ها شلوغ شوند و بخش‌های دیگر بدون استفاده باقی بمانند.
مشکل معمولاً کمبود متراژ نیست؛ مشکل از تقسیم‌بندی نامناسب فضا شروع می‌شود.
در طراحی دفتر کار ۲۰۰ متری، باید مشخص شود چه فعالیت‌هایی در شرکت انجام می‌شوند، کارکنان چگونه با یکدیگر ارتباط دارند، مراجعه‌کنندگان از کدام مسیر عبور می‌کنند و کدام بخش‌ها به آرامش یا محرمانگی بیشتری نیاز دارند.
به همین دلیل، پیش از انتخاب رنگ دیوار، مبلمان یا نوع پارتیشن، باید نقشه عملکردی دفتر مشخص شود. این نقشه تعیین می‌کند هر بخش کجا قرار بگیرد و چگونه با بخش‌های دیگر ارتباط داشته باشد.
یکی از اشتباهات رایج در طراحی فضای اداری این است که کارفرما از ابتدا تعداد اتاق‌ها را تعیین می‌کند؛ برای مثال، سه اتاق مدیریت، دو اتاق جلسه و یک فضای بزرگ برای کارکنان.
این تصمیم ممکن است قبل از شناخت نیازهای واقعی شرکت گرفته شود و در نهایت به ایجاد اتاق‌های کم‌استفاده یا مسیرهای رفت‌وآمد نامناسب منجر شود.
در یک دفتر ۲۰۰ متری، بهتر است ابتدا فعالیت‌های اصلی شرکت شناسایی شوند:
پس از مشخص شدن این فعالیت‌ها، می‌توان آن‌ها را در قالب چند منطقه یا زون طراحی کرد.
زون‌بندی یعنی تقسیم فضا به بخش‌هایی که هرکدام وظیفه مشخصی دارند، بدون آنکه ارتباط منطقی بین بخش‌ها از بین برود.
برای مثال، مراجعه‌کننده‌ای که برای جلسه وارد دفتر می‌شود، نباید برای رسیدن به اتاق جلسه از میان تمام میزهای کارکنان عبور کند. همچنین کارکنانی که برای استفاده از آبدارخانه حرکت می‌کنند، نباید مرتباً تمرکز اتاق جلسه یا فضای کاری آرام را مختل کنند.
برای یک شرکت خدماتی یا مهندسی با حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر نیروی ثابت، می‌توان تقسیم‌بندی اولیه زیر را بررسی کرد.
| منطقه عملکردی | متراژ نمونه |
|---|---|
| فضای کار کارکنان | ۷۲ مترمربع |
| اتاق مدیریت و گفت‌وگوی خصوصی | ۱۸ مترمربع |
| اتاق جلسه اصلی | ۲۰ مترمربع |
| اتاق جلسه کوچک یا فضای همکاری | ۱۲ مترمربع |
| ورودی و فضای انتظار | ۱۴ مترمربع |
| آبدارخانه و فضای استراحت | ۱۰ مترمربع |
| بایگانی و نگهداری تجهیزات | ۸ مترمربع |
| مسیرهای گردش و دسترسی | ۳۶ مترمربع |
| فضای پشتیبان و خدماتی | ۱۰ مترمربع |
| مجموع | ۲۰۰ مترمربع |
این جدول یک الگوی مفهومی برای شروع طراحی است، نه نقشه اجرایی قطعی. ابعاد واقعی باید با پلان ساختمان، محل ستون‌ها، پنجره‌ها، ورودی، تأسیسات، ضوابط ایمنی و تعداد واقعی کاربران تطبیق داده شوند.
نکته مهم این است که نباید متراژ فضاهای ارتباطی و دسترسی را صرفاً فضای هدررفته در نظر گرفت. راهروهای مناسب و مسیرهای روشن، استفاده از دفتر را آسان‌تر می‌کنند و از تداخل فعالیت‌ها می‌کاهند.
در شرکت‌هایی که مشتریان، تأمین‌کنندگان یا مهمانان به دفتر مراجعه می‌کنند، مسیر ورود و خروج اهمیت زیادی دارد.
یک سناریوی مناسب این است که مراجعه‌کننده پس از ورود، به فضای انتظار و سپس اتاق جلسه هدایت شود؛ بدون اینکه لازم باشد وارد فضای کاری اصلی شود.
این طراحی چند مزیت دارد:
اگر دفتر مراجعه‌کننده کمی دارد و بیشتر کارکنان به‌صورت داخلی فعالیت می‌کنند، می‌توان فضای پذیرش را کوچک‌تر در نظر گرفت و متراژ بیشتری به کار تیمی یا اتاق‌های تخصصی اختصاص داد.
بنابراین، اندازه فضای انتظار باید بر اساس تعداد و الگوی واقعی مراجعات تعیین شود؛ نه بر اساس ظاهر دفترهای بزرگ دیگر.
در سناریوی نمونه، ۷۲ مترمربع به فضای اصلی کارکنان اختصاص داده شده است. این بخش می‌تواند شامل میزهای کاری، مسیرهای داخلی، فضای همکاری کوتاه و بخشی از تجهیزات مورد استفاده روزانه باشد.
برای طراحی این قسمت، بهتر است ابتدا تیم‌ها بر اساس نوع فعالیت دسته‌بندی شوند. کارکنانی که دائماً با یکدیگر همکاری می‌کنند، می‌توانند نزدیک‌تر به هم قرار بگیرند؛ در مقابل، افرادی که تماس تلفنی مداوم دارند یا به تمرکز بیشتری نیاز دارند، ممکن است به موقعیت آرام‌تری احتیاج داشته باشند.
در این روش، میزها در ردیف‌های منظم قرار می‌گیرند. این چیدمان برای تیم‌هایی که تعداد جایگاه‌های کاری مشخص و فعالیت‌های مشابه دارند، می‌تواند مناسب باشد.
مزیت آن نظم بصری و سادگی مدیریت کابل‌هاست؛ اما اگر بدون توجه به نور، صدا و مسیر حرکت اجرا شود، ممکن است فضای خشک و یکنواختی ایجاد کند.
در چیدمان خوشه‌ای، میزها بر اساس تیم یا پروژه در گروه‌های کوچک قرار می‌گیرند. این روش برای شرکت‌هایی که همکاری گروهی زیادی دارند، می‌تواند ارتباط بین کارکنان را آسان‌تر کند.
در عین حال، باید مسیرهای حرکت و میزان صدای هر گروه کنترل شود تا فضای همکاری به منبع مزاحمت برای دیگران تبدیل نشود.
در بسیاری از دفترها، ترکیب چند نوع چیدمان نتیجه بهتری دارد؛ برای مثال، میزهای گروهی برای تیم اصلی، یک فضای کوچک برای گفت‌وگو و چند جایگاه آرام‌تر برای کارهای متمرکز.
انتخاب چیدمان باید از شیوه کار شرکت شروع شود، نه از شکل میزها.
در یک دفتر ۲۰۰ متری، اتاق مدیریت باید با توجه به نوع فعالیت مدیر و میزان ارتباط او با سایر بخش‌ها طراحی شود.
اگر مدیر بیشتر جلسات رسمی با مشتریان دارد، قرار گرفتن اتاق او در نزدیکی اتاق جلسه می‌تواند رفت‌وآمد را ساده‌تر کند. اگر مدیر به‌صورت روزانه با تیم‌ها در ارتباط است، دسترسی آسان‌تر به فضای کارکنان ممکن است اولویت داشته باشد.
پارتیشن شیشه‌ای می‌تواند اتاق مدیریت را از نظر بصری به فضای اصلی مرتبط نگه دارد و در عین حال محدوده آن را مشخص کند. در صورت نیاز به حفظ حریم خصوصی، می‌توان از شیشه مات یا راهکارهای پوشش دید استفاده کرد.
اما برای مکالمات محرمانه، ظاهر شیشه‌ای به‌تنهایی کافی نیست. درزبندی درب، نوع شیشه، اتصالات و انتقال صدا از سقف یا دیوارهای مجاور نیز باید بررسی شوند.
به‌جای بزرگ کردن بی‌دلیل اتاق مدیریت، بهتر است فضای آن بر اساس نیاز به میز کار، محل گفت‌وگو و نگهداری مدارک تعیین شود.
پاسخ به این پرسش به الگوی جلسات شرکت بستگی دارد.
اگر جلسات متعدد و هم‌زمان برگزار می‌شوند، داشتن یک اتاق جلسه اصلی و یک فضای کوچک‌تر برای گفت‌وگوهای کوتاه می‌تواند مفید باشد. در مقابل، شرکتی که تنها گاهی جلسه رسمی برگزار می‌کند، ممکن است با یک اتاق چندمنظوره به نیازهای خود پاسخ دهد.
| معیار | یک اتاق جلسه بزرگ | یک اتاق بزرگ و یک فضای کوچک |
|---|---|---|
| جلسات با تعداد زیاد | مناسب‌تر | مناسب در صورت کافی بودن اتاق اصلی |
| جلسات هم‌زمان | محدودتر | انعطاف‌پذیرتر |
| استفاده روزمره | احتمال کم‌استفاده ماندن | امکان استفاده از فضای کوچک برای گفت‌وگو |
| نیاز به متراژ و تجهیزات | تمرکز امکانات در یک بخش | نیاز به طراحی و تجهیز دو فضا |
در طراحی اتاق جلسه، علاوه بر تعداد صندلی‌ها باید فضای حرکت، بازشدن درها، تجهیزات نمایش ویدئو، کابل‌ها و شرایط صوتی نیز در نظر گرفته شوند.
اگر جلسه‌ها به محرمانگی نیاز دارند، انتخاب پارتیشن و درب باید بر اساس عملکرد صوتی کل اتاق انجام شود، نه فقط ضخامت یا ظاهر دیوار جداکننده.
لازم نیست تمام دفتر با یک نوع پارتیشن ساخته شود. انتخاب مناسب می‌تواند برای هر منطقه متفاوت باشد.
شیشه به حفظ ارتباط بصری و انتقال نور کمک می‌کند. این ویژگی برای اتاق‌هایی که به نور طبیعی نیاز دارند یا باید با فضای عمومی دفتر ارتباط بصری داشته باشند، مفید است.
در بخش‌هایی که مشاهده مستقیم داخل اتاق مطلوب نیست، می‌توان از شیشه مات، فیلم پوششی یا ترکیب شیشه و مصالح پوشیده استفاده کرد. میزان پوشیدگی باید با کاربری اتاق هماهنگ باشد.
در بعضی بخش‌ها، ترکیب قسمت‌های شیشه‌ای و پوشیده می‌تواند تعادل مناسبی بین نور، حریم خصوصی و ظاهر ایجاد کند.
اگر شرکت در آینده ممکن است چیدمان خود را تغییر دهد، می‌توان سیستم‌های قابل جابه‌جایی را بررسی کرد. امکان تغییر، به نوع سیستم، اتصالات، تأسیسات و شرایط ساختمان بستگی دارد و نباید بدون بررسی فنی فرض شود.
برای انتخاب سیستم مناسب، نوع فعالیت، نیاز صوتی، ارتفاع، شرایط نصب، نگهداری و بودجه باید هم‌زمان بررسی شوند.
در دفترهای بزرگ‌تر، فقط جانمایی اتاق‌ها اهمیت ندارد؛ کیفیت محیط نیز مستقیماً بر استفاده روزانه از فضا اثر می‌گذارد.
نور: اتاق‌های بسته و پارتیشن‌ها نباید بدون بررسی، مسیر نور طبیعی را مسدود کنند. محل نمایشگرها و جهت میزها نیز باید برای کاهش بازتاب نور بررسی شود.
صدا: فضای تماس تلفنی، اتاق جلسه و بخش‌های پررفت‌وآمد ممکن است به راهکارهای صوتی متفاوتی نیاز داشته باشند. انتخاب مصالح جاذب صدا، درزبندی مناسب و جانمایی هوشمندانه می‌تواند به کاهش مزاحمت کمک کند.
تهویه: با افزایش تعداد کارکنان و ایجاد اتاق‌های مستقل، باید بررسی شود که گردش هوا و سرمایش و گرمایش برای تمام بخش‌ها مناسب باقی می‌ماند. اضافه کردن پارتیشن بدون توجه به سیستم تهویه می‌تواند عملکرد محیط را مختل کند.
این سه موضوع باید در مرحله طراحی بررسی شوند، نه بعد از نصب پارتیشن و استقرار مبلمان.
اگر شرکت انتظار دارد تعداد کارکنان آن افزایش یابد، بهتر است طرح دفتر از ابتدا قابلیت تغییر داشته باشد.
برای مثال، ممکن است در مرحله اول یک فضای کاری برای ۲۰ نفر کافی باشد؛ اما در یک سال آینده به چند جایگاه اضافه نیاز پیدا شود. در چنین شرایطی، بهتر است از ابتدا محل توسعه احتمالی، امکان تغییر چیدمان و نیازهای شبکه و برق بررسی شوند.
چند راهکار کاربردی عبارت‌اند از:
انعطاف‌پذیری به معنی حذف تمام اتاق‌ها نیست؛ هدف آن است که دفتر در صورت تغییر نیازهای شرکت، بدون بازسازی گسترده قابل تطبیق باشد.
هزینه پروژه به متراژ محدود نمی‌شود. دو دفتر با مساحت یکسان ممکن است به دلیل تعداد اتاق‌ها، نوع پارتیشن، تجهیزات و میزان تغییرات فنی، هزینه‌های متفاوتی داشته باشند.
مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
برای برآورد قابل اتکا، ابتدا باید پلان و نیازهای پروژه مشخص شوند. سپس می‌توان گزینه‌های مختلف را از نظر عملکرد، ظاهر و هزینه مقایسه کرد.
پیش از تأیید نقشه نهایی، این موارد را بررسی کنید:
در یک دفتر ۲۰۰ متری، کیفیت طراحی به تعداد اتاق‌ها یا گران بودن مبلمان وابسته نیست؛ مهم آن است که فضا با شیوه کار شرکت هماهنگ باشد و کارکنان، مدیران و مراجعه‌کنندگان بتوانند بدون تداخل غیرضروری از آن استفاده کنند.
دیکا سازه سروش می‌تواند در بررسی گزینه‌های طراحی فضای اداری و انتخاب پارتیشن متناسب با نیاز پروژه به شما کمک کند.
برای شروع، پلان یا ابعاد فضای مورد نظر، تعداد کارکنان و بخش‌هایی را که به آن‌ها نیاز دارید آماده کنید تا امکان بررسی دقیق‌تر زون‌بندی، نوع پارتیشن و گزینه‌های اجرای پروژه فراهم شود.
ظرفیت واقعی به شکل پلان، تعداد اتاق‌ها، نوع فعالیت و فضای مورد نیاز هر فرد بستگی دارد. برای برنامه‌ریزی اولیه می‌توان سناریوهای مختلف، مثلاً حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر، را بررسی کرد؛ اما تعداد نهایی باید پس از بررسی فنی و الزامات ایمنی مشخص شود.
اگر جلسات هم‌زمان یا گفت‌وگوهای کوتاه زیادی دارید، یک اتاق اصلی به همراه یک فضای کوچک‌تر می‌تواند مفید باشد. اگر جلسات محدودند، ممکن است یک اتاق چندمنظوره کافی باشد.
بله، در بسیاری از پروژه‌ها برای تفکیک اتاق‌ها و حفظ ارتباط بصری استفاده می‌شود. با این حال، عملکرد صوتی، حریم خصوصی، تهویه و شرایط نصب باید متناسب با هر بخش بررسی شوند.
از مشخص کردن تعداد کارکنان، نوع فعالیت‌ها، نیازهای مدیریتی، تعداد جلسات و وضعیت پلان موجود شروع کنید. سپس زون‌بندی و جانمایی بخش‌ها را انجام دهید و در مرحله بعد سراغ انتخاب پارتیشن، مبلمان و نورپردازی بروید.
بله، اگر قابلیت تغییر از ابتدا در طراحی لحاظ شود. نوع پارتیشن، مسیر تأسیسات، مبلمان و نحوه تقسیم فضا بر میزان سهولت تغییرات آینده اثر می‌گذارند.
امتیاز خود را به این صفحه از 1 تا 5 ثبت کنید
[kkstarratings]
شرکت دیکا سازه سروش (شماره ثبت: 363080) در سال 1388 با هدف انجام خدمات امور ساختمانی و بازسازی دفاتر اداری در راستای ایجاد فضای بهتر و کارآمدتر برای اشخاص و مجموعه‌هایی که نیاز به بروزرسانی و طراحی داخلی دارند تاسیس گردید.
