طراحی یک دفتر ۸۰ متری از کجا شروع میشود؟
وقتی صحبت از طراحی دفتر کار ۸۰ متری میشود، معمولاً اولین سؤال این است:
«چند اتاق میتوانیم داخل این فضا بسازیم؟»
اما این سؤال، سؤال درستی نیست. سؤال بهتر این است:
«این دفتر قرار است چگونه کار کند؟»
- چند نفر در آن کار میکنند؟
- چه کسی به حریم خصوصی نیاز دارد؟
- مشتری کجا مینشیند؟
- جلسهها کجا برگزار میشوند؟
- کارمندان چطور با یکدیگر ارتباط دارند؟
- چه مقدار فضای ذخیرهسازی لازم است؟
- و آیا قرار است تعداد کارکنان در آینده افزایش پیدا کند؟
در مقاله قبلی طراحی دفتر کار 60 متری را بطور کامل شرح دادیم حال در این مقاله، یک سناریوی کامل برای طراحی دفتر اداری ۸۰ متری را بررسی میکنیم؛ از اولین جلسه با کارفرما تا انتخاب پلان، پارتیشن، مبلمان، نورپردازی و جزئیات نهایی.
نکته: این پروژه یک سناریوی طراحی برای نمایش روش تصمیمگیری و جانمایی فضاهاست؛ ابعاد نهایی هر پروژه باید بر اساس پلان واقعی، ستونها، پنجرهها، تأسیسات و نیازهای کارفرما تعیین شود.
مشخصات پروژه
فرض کنیم کارفرما یک شرکت خدمات حرفهای و مشاورهای است که قصد دارد دفتر جدید خود را در فضایی حدود ۸۰ مترمربع راهاندازی کند.
اطلاعات اولیه پروژه
| مشخصات | وضعیت |
|---|---|
| متراژ | ۸۰ مترمربع |
| تعداد کارکنان فعلی | ۱۰ نفر |
| تعداد مدیران | ۱ نفر |
| رشد احتمالی تیم | تا ۱۲ نفر |
| مراجعهکننده | متوسط |
| جلسه با مشتری | نسبتاً زیاد |
| اتاق مدیریت | مورد نیاز |
| اتاق جلسه | مورد نیاز |
| سبک طراحی | مدرن و رسمی |
| نور طبیعی | مناسب |
| فضای ذخیرهسازی | متوسط |
| اولویت اصلی | حرفهای بودن + استفاده بهینه از فضا |
از همین اطلاعات میتوان فهمید که طراحی این دفتر نباید کاملاً باز باشد. از طرف دیگر، ساخت اتاقهای متعدد هم منطقی نیست. بنابراین باید به یک طراحی نیمهباز و منعطف برسیم.
مرحله اول: نیاز کارفرما را به نقشه تبدیل میکنیم
کارفرما معمولاً نمیگوید: «من ۷ متر اتاق جلسه، ۹ متر اتاق مدیریت و ۲۵ متر فضای کاری میخواهم.»
او معمولاً خواستههای دیگری دارد:
- «میخواهم وقتی مشتری وارد دفتر میشود، شرکت حرفهای به نظر برسد.»
- «مدیر باید اتاق خودش را داشته باشد.»
- «کارکنان نباید در یک فضای خیلی شلوغ کار کنند.»
- «برای جلسات مهم اتاق مستقل لازم داریم.»
- «ممکن است دو سال دیگر تعداد کارکنان بیشتر شود.»
کار طراح این است که این خواستههای کیفی را به فضای قابل استفاده تبدیل کند.
مرحله دوم: دفتر را به چهار زون اصلی تقسیم میکنیم
به جای اینکه از همان ابتدا دیوار بکشیم، دفتر را به چهار زون تقسیم میکنیم:
زون اول؛ ورودی و ارتباط با مشتری
شامل:
- ورودی
- پذیرش
- فضای انتظار
زون دوم؛ فضای کاری
محل استقرار کارکنان و فعالیت روزانه تیم.
زون سوم؛ فضاهای خصوصی
شامل:
- اتاق مدیریت
- اتاق جلسه
زون چهارم؛ خدمات
شامل:
- آبدارخانه
- بایگانی
- پرینتر
- فضای ذخیرهسازی
این تقسیمبندی به ما کمک میکند قبل از طراحی جزئیات، منطق کلی دفتر را مشخص کنیم.همانطور که مشاهده میکنید پلان پیشنهادی این دفتر با طراحی دفتر کار 50 متری کاملا متفاوت است.
مرحله سوم: پلان پیشنهادی را میسازیم
برای این سناریو میتوان تقسیمبندی تقریبی زیر را در نظر گرفت:
| بخش | متراژ پیشنهادی |
|---|---|
| ورودی و انتظار | ۷ متر |
| فضای کار ۱۰ نفره | ۲۶ متر |
| اتاق مدیریت | ۱۰ متر |
| اتاق جلسه | ۱۱ متر |
| آبدارخانه | ۴ متر |
| بایگانی و ذخیرهسازی | ۴ متر |
| سرویس و خدمات | ۴ متر |
| مسیرهای حرکتی و ارتباطی | ۱۴ متر |
| مجموع | ۸۰ متر |
اما نکته مهم اینجاست: این اعداد قرار نیست پلان را محدود کنند.
اگر شکل واقعی دفتر باریک و کشیده باشد، همین فضاها ممکن است با نسبتهای متفاوتی کنار هم قرار بگیرند. اگر دفتر مربع باشد، طراحی کاملاً متفاوت خواهد شد. اگر پنجرهها فقط در یک سمت باشند، جانمایی اتاقها نیز تغییر میکند. بنابراین هیچ پلان اینترنتی نمیتواند بدون دیدن فضای واقعی، نسخه قطعی یک دفتر ۸۰ متری باشد.
مرحله چهارم: ورودی را کجا قرار دهیم؟
در این پروژه، ورودی نباید مستقیماً به وسط فضای کاری باز شود. بهتر است مراجعهکننده ابتدا با یک فضای کوچک اما مشخص روبهرو شود.
برای مثال:
ورودی → پذیرش → انتظار → اتاق جلسه
این مسیر یک مزیت مهم دارد. مشتری برای رسیدن به اتاق جلسه لازم نیست از وسط میز کارکنان عبور کند. این موضوع هم حرفهایتر است و هم تمرکز کارکنان را کمتر مختل میکند.
مرحله پنجم: فضای کاری ۱۰ نفره
در یک دفتر ۸۰ متری، فضای کار باید قلب پروژه باشد. اما قرار نیست ۱۰ میز را صرفاً کنار یکدیگر بچینیم. در این پروژه پیشنهاد میشود میزها به صورت گروهی سازماندهی شوند.
مثلاً:
دو گروه پنجنفره
یا:
یک گروه ششنفره + یک گروه چهارنفره
انتخاب بین این دو مدل به نحوه فعالیت شرکت بستگی دارد. اگر کارکنان دائماً با هم همکاری میکنند، میزهای گروهی مناسبتر هستند. اگر هر فرد کار مستقل و تمرکز بالا دارد، بهتر است فاصله و جهت میزها بیشتر کنترل شود.
چرا میزها را پشت به در ورودی نمیچینیم؟
این جزئیات کوچک در طراحی دفتر بسیار مهم است. تصور کنید کارمندی پشت میز نشسته و هر فردی که وارد دفتر میشود مستقیماً در میدان دید او قرار میگیرد. این وضعیت در طول روز میتواند تمرکز را کاهش دهد.
بنابراین بهتر است مسیر ورودی و حرکت افراد، تا حد امکان از فضای تمرکز کارکنان جدا باشد. طراحی خوب یعنی حتی مسیر نگاه افراد نیز بررسی شود.
مرحله ششم: اتاق مدیریت
در دفتر ۸۰ متری، ۱۰ متر برای اتاق مدیریت میتواند فضای مناسبی ایجاد کند؛ البته بسته به نیاز مدیر. هدف این نیست که اتاق مدیریت لوکس و بسیار بزرگ باشد. هدف این است که مدیر فضایی برای:
- کار متمرکز
- تماس خصوصی
- مذاکره کوتاه
- نگهداری اسناد
- پذیرایی از یک یا دو مهمان
داشته باشد.
میز مدیریت میتواند در نقطهای قرار بگیرد که هم دید مناسبی نسبت به محیط داشته باشد و هم حریم لازم را حفظ کند.
شیشه شفاف یا مات برای اتاق مدیریت؟
در این پروژه فرض میکنیم مدیر ارتباط بصری با تیم را دوست دارد. بنابراین پارتیشن شیشهای شفاف میتواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر جلسات محرمانه زیاد باشد، میتوان بخشی از شیشه را مات کرد یا از راهکارهایی برای افزایش حریم بصری استفاده کرد.
در نتیجه انتخاب شیشه نباید صرفاً بر اساس «زیباتر بودن» انجام شود. باید پرسید: این اتاق قرار است چه کاری انجام دهد؟
مرحله هفتم: اتاق جلسه؛ جایی که برند شما دیده میشود
در این پروژه، اتاق جلسه فقط یک اتاق کاربردی نیست. چون مراجعهکننده متوسط تا زیاد داریم، اتاق جلسه یکی از مهمترین فضاهای برندینگ شرکت محسوب میشود.
وقتی مشتری وارد اتاق جلسه میشود، در واقع بخشی از هویت شرکت را تجربه میکند.
به همین دلیل:
- میز جلسه
- صندلیها
- نور
- دیوار نمایشگر
- لوگو
- متریال
- شیشه
- آکوستیک
همگی باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
اندازه اتاق جلسه چقدر باشد؟
در این سناریو حدود ۱۱ مترمربع برای اتاق جلسه در نظر گرفته شده است. این فضا میتواند برای جلسات ۶ تا ۸ نفره طراحی شود؛ البته اندازه دقیق میز و تعداد صندلیها باید بر اساس ابعاد واقعی اتاق انتخاب شود.
یک نکته مهم:
اتاق جلسه را بیش از اندازه بزرگ نکنید. اگر جلسات معمولاً ۴ تا ۶ نفره هستند، ساخت اتاقی بسیار بزرگ باعث هدر رفتن متراژ خواهد شد.
مرحله هشتم: آبدارخانه را از چشم خارج اما در دسترس نگه میداریم
آبدارخانه لازم است، اما نباید تبدیل به نقطه کانونی دفتر شود. در این پروژه بهتر است آبدارخانه نزدیک فضای خدماتی قرار بگیرد و دسترسی کارکنان به آن راحت باشد. برای چنین دفتری یک آبدارخانه کوچک میتواند شامل:
- سینک
- کابینت
- یخچال کوچک
- فضای دستگاه قهوه
- محل نگهداری ظروف
باشد.
استفاده از کابینتهای بلند میتواند ظرفیت ذخیرهسازی را افزایش دهد.
مرحله نهم: بایگانی را فراموش نمیکنیم
دفترهای مدرن معمولاً زیبا هستند، اما اگر فضای ذخیرهسازی کافی نداشته باشند، خیلی زود شلوغ میشوند. پرینتر، پروندهها، لوازم مصرفی، کارتنها و تجهیزات کوچک به فضایی برای نگهداری نیاز دارند.
پس بایگانی را از ابتدا در پلان قرار میدهیم. این کار بهتر از آن است که بعداً مجبور شویم یک کمد بزرگ را در گوشهای از فضای کاری قرار دهیم.
مرحله دهم: انتخاب پارتیشن برای این پروژه
حالا که عملکرد فضاها مشخص شده، میتوان درباره پارتیشن تصمیم گرفت. در این سناریو پارتیشن شیشهای برای دو بخش اصلی استفاده میشود:
اتاق مدیریت و اتاق جلسه اما فضای کارکنان کاملاً بسته نمیشود. این تصمیم باعث میشود دفتر همچنان یک فضای یکپارچه باقی بماند. برای قسمتهایی که حریم صوتی بیشتری لازم است، باید سیستم پارتیشن اداری و مشخصات شیشه متناسب با نیاز پروژه انتخاب شود.
آیا فریم مشکی انتخاب خوبی است؟
در یک طراحی داخلی فضای اداری مدرن، فریم مشکی میتواند کنتراست جذابی با شیشه و دیوارهای روشن ایجاد کند. اما نباید صرفاً به دلیل ترند بودن استفاده شود. اگر سبک دفتر کلاسیک باشد یا رنگ سازمانی خاصی داشته باشد، ممکن است رنگ یا سیستم دیگری نتیجه بهتری ایجاد کند.
طراحی خوب یعنی: متریال تابع کانسپت باشد، نه کانسپت تابع متریال.
مرحله یازدهم: نورپردازی
در پروژه ۸۰ متری، نورپردازی را به سه لایه تقسیم میکنیم:
نور عمومی
برای روشنایی کلی دفتر.
نور کاری
بالای میزها و فضاهای کاری.
نور تأکیدی
برای پذیرش، لوگو، اتاق جلسه و عناصر دکوراتیو. نور طبیعی نیز باید تا جای ممکن در پلان حفظ شود. به همین دلیل اتاقهای بسته و دیوارهای بلند را در مسیر پنجرهها بدون دلیل قرار نمیدهیم.
مرحله دوازدهم: دفتر را برای آینده طراحی میکنیم
این قسمت یکی از مهمترین تفاوتهای طراحی حرفهای با چیدمان ساده است. کارفرمای ما امروز ۱۰ نفر نیرو دارد. اما ممکن است سال آینده ۱۲ نفر شود. پس اگر تمام فضای دفتر را به شکل کاملاً ثابت طراحی کنیم، رشد شرکت باعث ایجاد مشکل خواهد شد. به همین دلیل بهتر است بخشی از مبلمان و فضاها قابلیت تغییر داشته باشند.
مثلاً:
- میزهای ماژولار
- پارتیشن قابل تغییر
- فضای جلسه چندمنظوره
- ذخیرهسازی قابل توسعه
- امکان اضافه کردن دو میز
این یعنی طراحی دفتر فقط برای امروز نیست. باید برای ۲ تا ۳ سال آینده نیز فکر شود.
اگر تعداد کارکنان از ۱۰ نفر به ۱۲ نفر برسد چه اتفاقی میافتد؟
در این حالت لازم نیست کل دفتر دوباره طراحی شود.
میتوان:
- بخشی از فضای جلسه را در زمانهای غیرجلسهای به کار اختصاص داد.
- از میزهای ماژولار استفاده کرد.
- تعداد فایلینگهای غیرضروری را کاهش داد.
- فضای کار را با تغییر چیدمان متراکمتر کرد.
این انعطافپذیری باید از روز اول در طراحی دیده شود.
طراحی دفتر ۸۰ متری فقط به زیبایی مربوط نیست
یک دفتر اداری خوب باید همزمان چند کار انجام دهد:
- برای کارمند راحت باشد.
- برای مدیر حریم ایجاد کند.
- برای مشتری حرفهای به نظر برسد.
- برای شرکت قابل توسعه باشد.
- و برای سرمایهای که کارفرما هزینه میکند، ارزش ایجاد کند.
اگر طراحی فقط زیبا باشد ولی کار کردن در آن سخت باشد، پروژه موفق نیست. اگر بسیار کاربردی باشد ولی هویت برند را منتقل نکند، باز هم بخشی از هدف از دست رفته است.
طراحی خوب، نقطه تعادل این دو است.
اشتباهاتی که در طراحی دفتر ۸۰ متری نباید انجام داد
۱. تبدیل دفتر به مجموعهای از اتاقها
۸۰ متر فضای مناسبی است، اما آنقدر بزرگ نیست که بتوان برای هر نفر یا هر فعالیت یک اتاق ساخت.
۲. حذف فضای انتظار
اگر مشتری وارد دفتر میشود، حتی یک فضای انتظار کوچک نیز اهمیت دارد.
۳. ساخت اتاق جلسه بیش از نیاز
اگر جلسات چهار نفره هستند، نیازی به اتاق جلسه ۱۵ نفره نیست.
۴. استفاده از میزهای بسیار بزرگ
میز بزرگ همیشه به معنی دفتر حرفهای نیست.
۵. بیتوجهی به آکوستیک
دفتر مدرن باید علاوه بر زیبایی، از نظر صوتی نیز قابل استفاده باشد. پارتیشن شیشه ای آکوستیک انتخاب مناسبی برای این بخش می باشد.
۶. طراحی بدون آیندهنگری
تعداد کارکنان شرکت ممکن است تغییر کند.
۷. خرید مبلمان قبل از نهایی شدن پلان
این یکی از پرهزینهترین اشتباهات است.
یک دفتر ۸۰ متری برای چه شرکتهایی مناسب است؟
این متراژ میتواند برای طیف متنوعی از شرکتها مناسب باشد؛ از جمله:
- شرکتهای خدماتی
- دفاتر مشاوره
- شرکتهای فناوری
- استارتاپهای کوچک
- دفاتر مهندسی
- شرکتهای بازرگانی
- آژانسهای تخصصی
- دفاتر اداری مدیرمحور
اما طراحی هرکدام متفاوت است.
مثلاً دفتر یک شرکت مهندسی ممکن است فضای بیشتری برای نقشه و آرشیو بخواهد. یک شرکت فناوری ممکن است فضای همکاری و کار تیمی بیشتری نیاز داشته باشد. یک شرکت مشاورهای ممکن است اتاق جلسه بزرگتر و حریم صوتی بیشتری بخواهد. پس متراژ به تنهایی نوع طراحی را تعیین نمیکند.
فرمول ساده برای شروع طراحی دفتر ۸۰ متری
اگر بخواهیم فرآیند این پروژه را خلاصه کنیم:
۱. شناخت کسبوکار
شرکت چه کاری انجام میدهد؟
۲. شناخت کاربران
چند نفر در دفتر کار میکنند؟
۳. شناخت مراجعهکننده
مشتری چگونه وارد دفتر میشود؟
۴. تعیین حریمها
کدام فضا باید خصوصی باشد؟
۵. زونبندی
فضاهای عمومی، نیمهخصوصی و خصوصی مشخص میشوند.
۶. طراحی پلان
میزها، اتاقها و مسیرها جانمایی میشوند.
۷. انتخاب پارتیشن
بعد از مشخص شدن عملکرد، سیستم مناسب انتخاب میشود.
۸. انتخاب مبلمان
مبلمان بر اساس پلان انتخاب میشود، نه برعکس.
۹. نورپردازی و متریال
هویت بصری پروژه شکل میگیرد.
۱۰. بررسی آینده
آیا دفتر با رشد شرکت همچنان کارآمد خواهد بود؟
نتیجه این پروژه چه خواهد بود؟
در سناریویی که بررسی کردیم، یک دفتر ۸۰ متری به جای تبدیل شدن به مجموعهای از اتاقهای کوچک، به یک محیط اداری منظم و نیمهباز تبدیل میشود.
- فضای کاری برای تیم اصلی در نظر گرفته شده است.
- مدیر فضای مستقل دارد.
- جلسات در اتاق مشخص برگزار میشوند.
- مراجعهکننده از فضای کاری کارکنان عبور نمیکند.
- فضاهای خدماتی از قبل پیشبینی شدهاند.
- و مهمتر از همه، طراحی امکان تغییر در آینده را نیز در نظر گرفته است.
این همان تفاوت بین «چیدن وسایل داخل یک دفتر» و «طراحی یک دفتر» است.
نمونه کارهای پارتیشن اداری
دیکا سازه را مشاهده کنید.
طراحی دفتر کار ۸۰ متری با دیکا سازه
یک دفتر ۸۰ متری میتواند بسیار بیشتر از چند میز، صندلی و اتاق باشد. اگر پلان، پارتیشن، مبلمان، نورپردازی و مسیرهای حرکت از ابتدا هماهنگ طراحی شوند، حتی یک فضای متوسط نیز میتواند محیطی حرفهای، کاربردی و متناسب با هویت برند ایجاد کند. دیکا سازه در طراحی و اجرای فضاهای اداری، میتواند فرآیند پروژه را از بررسی نیازها و طراحی فضا تا انتخاب پارتیشن و اجرای دکوراسیون دنبال کند.
اگر دفتر شما حدود ۸۰ متر است، اطلاعاتی مانند ابعاد دقیق، تعداد کارکنان، محل پنجرهها، ورودی، عکسهای فضا و نیازهای شرکت میتواند برای شروع طراحی بسیار کمککننده باشد. قبل از خرید پارتیشن، اول پلان را مشخص کنید. یک تصمیم درست در مرحله طراحی میتواند جلوی بسیاری از هزینههای اضافه در مرحله اجرا را بگیرد.
برای مشاوره و بررسی طراحی دفتر اداری خود با دیکا سازه در ارتباط باشید.
سوالات متداول
دفتر ۸۰ متری برای چند نفر مناسب است؟
تعداد دقیق به نوع فعالیت، ابعاد واقعی پلان و نحوه چیدمان بستگی دارد. در یک سناریوی اداری متعادل، طراحی برای حدود ۸ تا ۱۲ نفر میتواند قابل بررسی باشد.
آیا در دفتر ۸۰ متری میتوان اتاق مدیریت و جلسه داشت؟
بله. اگر فضا به شکل اصولی زونبندی شود، میتوان هر دو عملکرد را در نظر گرفت و همچنان فضای مناسبی برای کارکنان باقی گذاشت.
بهترین پارتیشن برای دفتر ۸۰ متری چیست؟
نوع پارتیشن باید بر اساس نیاز پروژه انتخاب شود. برای ایجاد تفکیک بصری و حفظ نور طبیعی، پارتیشن شیشهای یکی از گزینههای قابل بررسی است؛ اما برای فضاهایی با نیاز آکوستیکی بیشتر باید مشخصات فنی سیستم نیز بررسی شود.
چگونه دفتر ۸۰ متری را بزرگتر نشان دهیم؟
کاهش دیوارهای غیرضروری، حفظ نور طبیعی، استفاده مناسب از شیشه، انتخاب مبلمان متناسب با مقیاس و ایجاد مسیرهای دید باز میتواند به بزرگتر دیده شدن فضا کمک کند.
آیا دفتر ۸۰ متری برای یک شرکت ۱۲ نفره مناسب است؟
میتواند مناسب باشد، اما طراحی باید از ابتدا بر اساس تعداد نفرات و نوع فعالیت انجام شود. در چنین شرایطی مبلمان ماژولار و طراحی منعطف اهمیت بیشتری پیدا میکند.
هزینه طراحی دفتر کار ۸۰ متری چقدر است؟
هزینه به شرایط موجود دفتر، میزان تخریب و بازسازی، نوع پارتیشن، متریال، مبلمان، نورپردازی و سطح اجرای دکوراسیون بستگی دارد. بنابراین برای برآورد دقیق، بررسی مشخصات واقعی پروژه ضروری است.












